Door Gijs, Branddoctors – Strategie uit het hart
Gisteren mocht ik een inspirerende workshop begeleiden over de rol van stafafdelingen in de uitvoering van de ondernemingsstrategie. Bij het ontwerpen van zo’n sessie zoek ik altijd naar de juiste mix: inhoudelijke scherpte, interactie, denken én doen – met ruimte voor intuïtie.
Niemand zit te wachten op urenlange presentaties of eindeloze discussies. De kracht zit in de afwisseling. Dit keer koos ik voor een korte oefening met archetypen. Simpel, snel te begrijpen en steevast de aanleiding voor een levendige en waardevolle dialoog. ALTIJD raak.
Waarom archetypen werken in strategische sessies
Carl Jung introduceerde het concept van archetypen als universele, herkenbare karakters die diepgeworteld zijn in het collectieve onbewuste. Hoewel ook deze theorie volgens sommigen onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd is, biedt het wél een krachtig denkkader. In de context van strategische sessies helpen archetypen bij het beschrijven van en discussiëren over je organisatie-identiteit.
Het gebruik van archetypen in groepssessies stimuleert intuïtieve gesprekken over de identiteit van een organisatie. De herkenbaarheid van archetypen zoals de Held, de Rebel of de Beschermer maakt het voor deelnemers gemakkelijker om hun percepties en gevoelens over de organisatie te uiten.
En toen kwam Lubach met zijn uitzending over de DISC kleurentest
Heb je het gezien? Mijn hele LinkedIn-timeline stond ineens vol met reacties op de uitzending van Lubach over DISC-kleuren en de MBTI-test van Myers-Briggs. Een kritisch, maar ook komisch inkijkje in de wereld van persoonlijkheidsmodellen.
Binnen Branddoctors hebben we regelmatig goede gesprekken over het gebruik van modellen en tools. Wat kun je ermee? Waar houdt het op? En vooral: voegen ze waarde toe of verliezen we ons in de vorm? Modellen gebruiken we om grip te krijgen op een complexe werkelijkheid, niet om een absolute waarheid te poneren.
Ik moet dan altijd denken aan Alex Osterwalder, de man achter het Business Model Canvas. Hij vindt het geweldig als mensen zijn model gebruiken, maar zegt er ook bij: “Gooi het na de workshop gerust weer weg.” Het is een tool, geen doel!
Archetypen als aanvulling op rationelere instrumenten
Hoewel instrumenten zoals SWOT-analyses waardevolle inzichten bieden, richten ze zich voornamelijk op rationele aspecten. Archetypen brengen daarentegen emotionele en culturele dimensies naar voren, waardoor een meer holistisch beeld van de organisatie zich ontvouwt. Deze benadering bevordert een dieper begrip en betrokkenheid binnen teams.

Praktische toepassing en voordelen
- Toegankelijk: De eenvoud van archetypen maakt ze geschikt voor diverse groepen, ongeacht hun achtergrond.
- Interactief: Workshops rond archetypen zijn dynamisch en bevorderen actieve deelname.
- Intuïtief: De benadering stimuleert deelnemers om hun intuïtie te gebruiken. Het geeft deelnemers de kans om hetgeen ze al impliciet weten of voelen, expliciet te maken. Daardoor ontstaan waardevolle discussies over de identiteit in relatie tot de koers van het bedrijf.
Conclusie
Het werken met Jung's archetypen in strategische sessies is een waardevolle aanvulling op andere strategische instrumenten. Dankzij hun universele herkenbaarheid en emotionele lading helpen ze organisaties om hun unieke identiteit te ontdekken en te versterken.
Geïnteresseerd?
Bel of stuur een email naar info@branddoctors.com, dan ontvang je van ons een set en maken we graag kennis.
