Culture for Breakfast:
Mondriaan Fonds

Vandaag een ontbijtje on the go met Eelco van der Lingen, directeur van het Mondriaan Fonds. Martijn van Nieuwenhuyzen nomineerde Eelco omdat hij benieuwd is naar de extra instrumenten die het Mondriaan Fonds momenteel ontwikkelt. We zijn blij dat we hem juist deze week spreken. Afgelopen dinsdag (12 mei) werd bekend dat het Mondriaan Fonds en de andere vijf rijkscultuurfondsen ruim 15 miljoen euro extra vrijgemaakt hebben, om met name individuele kunstenaars en kleinere instellingen in deze onzekere tijd te ondersteunen. We spreken Eelco over de steunmaatregelen, de voelbare opluchting rond de aankomende openstelling van musea en het koesteren van vanzelfsprekendheden als we ze weer terugkrijgen.
Het Mondriaan Fonds is hét publieke stimuleringsfonds voor beeldende kunst en cultureel erfgoed in Nederland. Direct na het uitbreken van de crisis is het Mondriaan Fonds samen met de andere rijkscultuurfondsen gaan kijken hoe we getroffen instellingen en makers konden helpen. De nominatie van museum De Pont komt op een goed moment: voor de kleinere partijen heeft het Mondriaan Fonds samen met de andere vijf rijkscultuurfondsen – door herbestemming van budgetten en het aanspreken van reserves – 15 miljoen beschikbaar gesteld. Waarvan ruim vier miljoen bij het Mondriaan Fonds. Het nieuws maakte het Mondriaan Fonds afgelopen dinsdag bekend via een persoonlijke brief van Eelco.

Op volle kracht

“We zitten midden in het ontwikkelen en uitwerken van verschillende steunmaatregelen voor de sector. We doen wat we kunnen met de middelen die we hebben. Vier miljoen euro is wellicht niet voldoende, maar het biedt ruim 120 kunstenaars en bemiddelaars, een aantal galeries en een selectie aan kunstinitiatieven en kleine musea hopelijk genoeg steun om het de komende tijd beter vol te houden. We ondersteunen een erg breed veld. Tegelijkertijd zorgt dat er ook voor dat we de complete keten van ontwikkeling tot de presentatie van kunst en erfgoed bedienen. Naast de zorg voor de coronasteunpakketten hebben we natuurlijk ook onze normale bijdragen die ook gewoon doorlopen. Het is leeg op kantoor, maar we draaien momenteel op volle kracht.”

Vier miljoen euro is wellicht niet voldoende, maar het biedt hopelijk genoeg steun om het de komende tijd beter vol te houden.

We vragen Eelco naar zijn grootste zorg op dit moment. “Iedereen heeft het zwaar. Niemand slaapt erg lekker op dit moment. Instellingen maken zich zorgen of ze wel kunnen blijven bestaan en individuele makers hebben acuut problemen met wegvallende inkomsten en een atelierhuur die wel doorloopt. Daarbovenop is het dagelijks leven er niet makkelijker op geworden. In die wereld waar iedereen het zwaar heeft kunnen wij niet iedereen helpen, dat bezwaart wel.”

Opluchting

Wat mij hoop geeft en mij ook inspireert is de enorme inzet die ik om me heen zie om met zijn allen de culturele sector te stutten. Ik zie dat bij ons op de (virtuele) werkvloer, maar ook in de samenwerking met de andere rijkscultuurfondsen en het ministerie van OCW. Ook daar werkt iedereen vanuit huis – soms vanaf het balkon omdat de kinderen teveel herrie maken. Die eensgezindheid zorgt er ook voor dat we makkelijk en snel met elkaar kunnen schakelen. Die efficiëntie inspireert ook. Daarnaast denk ik dat de opluchting die voelbaar is rond de aankomende openstelling van musea mooi laat zien hoe belangrijk het is voor een maatschappij dat er musea zijn, dat cultuur beleefd kan worden en hoe groot een schat onze culturele infrastructuur eigenlijk is.

De opluchting die voelbaar is rond de aankomende openstelling van musea laat mooi zien hoe belangrijk het is voor een maatschappij dat er musea zijn

Wat verwacht Eelco als straks de culturele instellingen weer open gaan? “Wij gaan met interesse kijken hoe de verschillende spelers in het veld zich gaan ontwikkelen, hoe ze om gaan met de beperkingen en ik hoop dat er nieuwe waardevolle initiatieven uit volgen, zodat er ook iets positiefs uit een crisis kan komen. Tegelijkertijd werken we ook richting de implementatie van ons nieuwe beleidsplan. Dat is een agenda van voor de corona-crisis, maar ook voor erna zeker nog net zo relevant. We zien nu de kracht en waarde van cultuur en die gunnen we natuurlijk aan iedereen. Vanaf 2021 maken we ons hard om daar verder invulling aan te gaan geven.

Vanzelfsprekendheden

Eelco hoopt vooral dat we vanzelfsprekende ervaringen niet gaan kwijtraken in een 1.5 meter maatschappij. “Zoals het samen beleven van een popconcert tot het kunnen troosten van iemand door een arm om hem heen te slaan. Ik maak me zorgen over hoe een maatschappij die afstand van elkaar moet houden zich verder ontwikkelt. Toch zou een mooi gevolg zou kunnen zijn dat als we bepaalde vanzelfsprekendheden weer terug krijgen, we ze ook meer gaan koesteren.” Desgevraagd is Eelco benieuwd welke wereld de Nederlander voor zich ziet als alles voor bij is. “Wat bleek achteraf van meer waarde, dan je vooraf had gedacht?”

Inclusiviteit

Door steeds meer cultuurmakers en instellingen wordt onderschreven dat diversiteit en inclusiviteit van vitaal belang zijn voor een bloeiende en duurzame sector. Eelco is benieuwd hoe Dyonna Benett naar de toekomst kijkt. “Ze maakt zich hard voor een andere blik op erfgoed en betrekt nadrukkelijk het Caraïbische deel van het Nederlands Koninkrijk in haar praktijk. De coronacrisis slaat daar ongelofelijk hard om zich heen en het wegvallen van mobiliteit en toerisme heeft een grote impact. Bovendien zet Dyonna zich in voor inclusiviteit en multiperspectiviteit in de culturele sector; we moeten ervoor waken dat deze uiterst belangrijke agenda niet op de lange baan geschoven wordt in een post-corona tijdperk.”


Dit interview is onderdeel van de Branddoctors Culture for Breakfast serie.
Geschreven door Emilie Admiraal, gepubliceerd op 14 mei 2020.

Bekijk onze cases

Strateeg

Emilie Admiraal

Plan een gesprek

Wil je weten hoe je je merk en marketing kunt versterken? Plan een gesprek of bel ons op +31 (0)30 602 6000.